Czaszkowo – miejsce obrzędowe

Zabytki z Czaszkowa, fot. Miron Bogacki
Zabytki z Czaszkowa, fot. Miron Bogacki

Kierownik badań:
dr hab. Tomasz Nowakiewicz (IAUW), dr Aleksandra Rzeszotarska-Nowakiewicz (IAE PAN)
Miejsce badań: Czaszkowo  st. 1, gm. Piecki, pow. mrągowski, woj. warmińsko-mazurskie
Kraj: Polska
Instytucje uczestniczące w badaniach:
Instytut Archeologii i Etnologii PAN
Charakter stanowiska: stanowisko bagienne
Opis badań:
Zlokalizowane nad dawnym jez. Nidajno stanowisko jest pierwszym w Polsce miejscem, w którym zarejestrowano ślady obrzędów realizowanych według germańskiego obyczaju, znanego z licznych bagien ofiarnych południowej Skandynawii (jak Illerup Ådal, Nydam, Thorsberg). Polegały one na topieniu w wodach bagnistego jeziora broni i różnorodnych i cennych elementów wyposażenia wojowników, przy czym przedmioty te były zazwyczaj uprzednio rytualnie niszczone.

Badania w Czaszkowie są metodycznym i logistycznym wyzwaniem, niemającym precedensu w polskiej archeologii. Jednak dostarczają one wyników również pozbawionych analogii. Podczas badań prowadzonych w osadach sedymentacyjnych dawnego jeziora zarejestrowano bardzo liczne fragmenty uzbrojenia (groty włóczni, duże noże bojowe, miecze, ostrogi a nawet kolczugi), wśród których wyraźną grupę stanowiły importy ze strefy prowincjonalno-rzymskiej. Towarzyszyły im bogato zdobione elementy pasa lub rzędu końskiego z wyobrażeniami zoomorficznymi (głównie z realistycznymi wizerunkami lwów) i większe okucia z wyobrażeniami gryfów, koziorożców i trudnych do zidentyfikowania hybryd. Listę niespotykanych znalezisk uzupełniają złote okucia miecza (zdobione złożonym motywem łączącym przedstawienia lwów, ptaków i delfinów), srebrno-złota figurka sępa i fragmenty szklanego pucharu.

Widoczne na zabytkach z Czaszkowa niespotykane nagromadzenie prestiżowych oznak władzy jest zjawiskiem unikatowym nie tylko w skali Mazur, ale wręcz całego kontynentu. Jednak wciąż nie są jasne przyczyny ich umieszczenia w mazurskim bagnie. Nie wiadomo także, czy swe rytuały sprawowali tu członkowie jakiejś germańskiej drużyny wracający do swej skandynawskiej ojczyzny znad granic rzymskiego świata, czy też byli to powracający z tego samego terenu bałtyjscy mieszkańcy Mazur, którzy przyswoili sobie prestiżowy rytuał wojowników od poznanych tam Germanów? Nie można też wykluczyć, że najcenniejsze znaleziska z Nidajna, znalazły się na Mazurach jako dyplomatyczny podarunek przekazany w późnej starożytności któremuś z tutejszych wodzów przez jednego z władców antycznego świata.
Czaszkowo

Wykład gościnny “The activities of the Documentation Centre. The past, the present, and the future”

Zakład Archeologii Egiptu i Nubii Instytutu Archeologii UW oraz Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej UW zapraszają na wykład pt.:
“The activities of the Documentation Centre. The past, the present, and the future”, który wygłosi dr Hisham el-Leithy, Dyrektor Centrum Dokumentacji w Ministerstwie Starożytności Egiptu. Wykład odbędzie się 25 stycznia o godz. 16.00 w sali 210 Instytutu Archeologii UW (Szkoła Główna), Krakowskie Przedmieście 26/28.

Monika Rekowska

Monika Rekowska
dr hab. Monika Rekowska

e-mail:
mrekowska@uw.edu.pl

dyżury:
poniedziałek 11:30 – 13:00

zainteresowania naukowe:
archeologia klasyczna; archeologia Cyrenajki, archeologia Cypru w okresie hellenistyczno-rzymskim; urbanistyka antyczna; architektura mieszkalna; dekoracja architektoniczna; historia archeologii; podróże do “źródeł antyku; kolekcjonerstwo i recepcja sztuki antycznej w czasach nowożytnych

bibliografia:
Monika Rekowska

inne:
stypendystka programu Tempus (1990/1991); rządu francuskiego (1995); rządu włoskiego (1998); Andrew W. Mellon Fellowship (2002); Fundacji Lanckorońskich (2007, 2010, 2016); Pełnomocnik Rektora ds Uniwersytetu Dzieci (od 2009); członek Rady Programowej Centrum Kompetencji Cyfrowych UW (od 2012); kierownik Studium Doktoranckiego Wydziału Historycznego UW (od 2016); Pełnomocnik Dziekana Wydziału Historycznego ds e-learningu (od 2016).

Wiesław Więckowski

dr Wiesław Więckowski

e-mail:
w.c.wieckowski[at]uw.edu.pl

dyżury: w pok. 1.18A
Do 13 października WYKOPALISKA

zainteresowania naukowe:
bioarchaeologia, archeologia funeralna, archeologia andyjska

bibliografia:
dostępna na Academia.edu

granty:
Wykonawca w grancie NCN 2015/18/E/HS3/00106 “Kobiety i ich rola w prekolumbijskim i wczesno kolonialnym Peru: studium przypadku imperialnego grobowca z Castillo de Huarmey” kierowanym rzez dr Patrycję Prządkę-Giersz

Kierownik w grancie NCN 2018/02/X/HS3/00850 “Analiza pochówku przedstawiciela diaspory chińskiej na st. Castillo de Huarmey, Peru”