Pożegnanie Wiesława Zajączkowskiego

Wiesiu kochany,

Nie zdajesz sobie sprawy ile Ci zawdzięczamy, my Twoi przyjaciele, współpracownicy, studenci, praktykanci, ile zawdzięcza Ci archeologia eksperymentalna, edukacja interaktywna, a faktycznie cała polska archeologia i muzealnictwo. Przez wiele lat wzorcowo przeprowadziłeś jedno z wiodących polskich muzeów od czasu komunizmu do Unii Europejskiej, stawiając je w gronie leaderów. Traktowałeś przy tym Biskupin jak swoją ojcowiznę, zarządzałeś nim na poły jak Twoi wileńscy przodkowie. Wykorzystywałeś środki unijne, a także wszelkie inne możliwe do pozyskania fundusze, w celu rozbudowy infrastruktury muzealnej, konserwatorskiej i naukowej. Za wzorcowe rekonstrukcje Muzeum w Biskupinie zostało nagrodzone medalem Europa Nostra, uznawanym powszechnie za Nobla w dziedzinie konserwatorstwa i muzealnictwa, który osobiście odbierałeś w Sztokholmie z rąk szwedzkiej królowej.

Byłeś w Polsce prekursorem w organizacji Festynów Archeologicznych, na których osiągnięcia archeologii polskiej i światowej prezentowane były w sposób interaktywny i przystępny dla szerokiej publiczności. Tu swoje szlify zdobywało wielu studentów i adeptów archeologii, zwłaszcza z ośrodków akademickich z Torunia, Berlina, Poznania czy Warszawy, którzy następnie organizowali podobne edukacyjne imprezy popularyzujące archeologię w Polsce i wielu krajach europejskich. To prekursorskie doświadczenia festynów w Biskupinie wykorzystywały w dużej mierze Festiwale Nauki czy Piknik Naukowy, a w rezultacie także Centrum Nauki Kopernik.

Miałeś Wiesiu jeszcze jedną fantastyczną cechę. Potrafiłeś znakomicie zjednywać sobie ludzi z bardzo różnych środowisk. Dzięki temu miałeś i stale masz wiernych przyjaciół w Polsce i na całym świecie. Niestety wielu z nich nie mogło w tam krótkim czasie tutaj do Wenecji przyjechać, aby Ciebie pożegnać.

Zawsze chciałeś spocząć w sąsiedztwie Walentego Szwajcera. Ta Twoja wola właśnie się spełnia.

Żegnaj kochany Wiesławie!

 

Prof. Aleksander Bursche

Wenecja pow. żniński w dniu 14 sierpnia 2026 r.

Zmarł Wiesław Zajączkowski, wieloletni Dyrektor Muzeum Archeologicznego w Biskupinie.

Szanowni Państwo,

W dniu 11 sierpnia br. odszedł Wiesław Zajączkowski, o czym informujemy z głębokim żalem.
Data pogrzebu: 14.08.2026
Msza Święta: 14.08.2026 o godz. 14:00 w kościele pod wezwaniem Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Wenecji.  Wenecja 6, 88-400
Cmentarz: cmentarz parafialny w Wenecji  Wenecja 6, 88-400

Wiesław Zajączkowski

(żródło: Muzeum Archeologiczne w Biskupinie)

Z głębokim żalem zawiadamiamy, że w dniu 11 sierpnia zmarł Wiesław Zajączkowski, wieloletni Dyrektor Muzeum Archeologicznego w Biskupinie. Z Biskupinem był związany nie tylko zawodowo, spędził tu większość życia, splatając do końca swe losy z Pałukami.
Wiesław Zajączkowski urodził się 26 maja 1948 roku w Gdańsku, a wieku 3 lat przeprowadził się wraz z rodziną do Chełma, gdzie mieszkał do czasu ukończenia liceum. W 1967 roku rozpoczął studia archeologiczne na Uniwersytecie Warszawskim. W 1972 roku podjął pracę w Państwowym Muzeum Archeologicznym w Warszawie, gdzie został asystentem profesora Zdzisława A. Rajewskiego, który (wraz z prof. Józefem Kostrzewskim) organizował w latach 30. ubiegłego wieku pierwsze ekspedycje wykopaliskowe w Biskupinie. W roku 1974 Wiesław Zajączkowski został oddelegowany do pracy w biskupińskim oddziale Państwowego Muzeum Archeologicznego i od tego czasu, z krótkimi tylko przerwami, był związany z tą miejscowością. W 1983 roku został kierownikiem tego oddziału, a od roku 2000 pełnił funkcję dyrektora nowoutworzonego Muzeum Archeologicznego w Biskupinie, będącego instytucją kultury Województwa Kujawsko-Pomorskiego. Na zasłużoną emeryturę odszedł w 2017 roku.
Wiesław Zajączkowski zasłynął przede wszystkim jako organizator Festynów Archeologicznych, które regularnie od 1995 roku organizowane są w Biskupinie. Impreza ta, od pierwszych edycji, stała się jednym z największych tego typu wydarzeń, nie tylko na skalę ogólnopolską, ale i europejską. Z Jego inicjatywy Muzeum Archeologiczne w Biskupinie znacząco się rozwinęło: przebudowano rekonstrukcję Osady obronnej, powstały rekonstrukcje Wioski piastowskiej i Osady pierwszych rolników oraz utworzono dwie wyspecjalizowane pracownie – konserwatorską i dendroarcheologiczną. Ponadto nasze muzeum wzbogaciło się o nowoczesne centrum obsługi ruchu turystycznego oraz bazę noclegową.
Za swą działalność Wiesław Zajączkowski został uhonorowany wieloma nagrodami i wyróżnieniami. W 2006 roku w imieniu Muzeum Archeologicznego w Biskupinie odebrał w Sztokholmie prestiżową nagrodę Europa Nostra, zwaną „kulturalnym noblem”. W roku 2013 otrzymał Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” za wybitne zasługi na rzecz rozwoju muzealnictwa i ochrony dziedzictwa kulturowego a w 2014 roku Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski. Wielokrotnie był również doceniany i nagradzany przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego za wybitny wkład w rozwój kulturalny i ochronę dziedzictwa archeologicznego naszego województwa.
Jako „wódz” biskupińskiego muzeum dał się poznać jako sprawny organizator, którego zaangażowanie niejednokrotnie powodowało zatarcie granic pomiędzy pracą zawodową a życiem prywatnym. Słynął z ogromnej gościnności. Jego upór, według jego własnych słów, odziedziczony po litewskich przodkach, wiele razy pozwalał wyjść obronną ręką z różnych opresji, na jakie była narażona nasza instytucja. Zapamiętamy go jako stanowczego, ale wyrozumiałego szefa, z nieco rubasznym podejściem do życia, które niewątpliwie przejął od swego życiowego mentora, za jakiego uważał Walentego Szwajcera.
Rodzinie i Bliskim składamy wyrazy głębokiego współczucia.
Dyrekcja, Rada Muzeum i pracownicy
Muzeum Archeologicznego w Biskupinie

Nabór do programu Erasmus BIP „Intensive Training in Human Osteoarchaeology”

Studenci Uniwersytetu Warszawskiego mogą zgłaszać się do udziału w programie Erasmus Blended Intensive Programme (BIP) „Intensive Training in Human Osteoarchaeology: Methods, Interpretation and Social Context”. Program obejmuje zajęcia online oraz tydzień praktycznych zajęć z zakresu osteoarcheologii człowieka, które odbędą się na Burdur Mehmet Akif Ersoy University w Turcji.

Program Erasmus BIP „Intensive Training in Human Osteoarchaeology: Methods, Interpretation and Social Context” jest poświęcony badaniom ludzkich szczątków szkieletowych. Łączy przygotowanie teoretyczne z praktycznymi zajęciami laboratoryjnymi, prowadzonymi z wykorzystaniem bogatych zbiorów antropologicznych Burdur Mehmet Akif Ersoy University. Uczestnicy zdobędą umiejętności niezbędne do rozpoznawania ludzkich kości i zębów, sporządzania inwentarza szkieletu, oceny zmian tafonomicznych oraz analizy fragmentarycznie zachowanych szczątków pochodzących z badań archeologicznych.

W programie przewidziano również zajęcia dotyczące określania profilu biologicznego, w tym szacowania płci, wieku w chwili śmierci, badania zróżnicowania populacyjnego oraz krytycznej oceny stosowanych metod osteologicznych. Uczestnicy poznają także wybrane zagadnienia z zakresu bioarcheologii, takie jak paleopatologia, zmiany w układzie szkieletowym związane z aktywnością fizyczną, antropologia dentystyczna oraz rekonstrukcja diety.

Program zwraca uwagę nie tylko na metody badawcze, lecz także na znaczenie osteoarcheologii w poznawaniu życia i doświadczeń ludzi w przeszłości. Analiza ludzkich szczątków może dostarczyć informacji na temat stanu zdrowia dawnych społeczności, nierówności społecznych, wykonywanej pracy, stresu doświadczanego w dzieciństwie, zróżnicowania doświadczeń kobiet i mężczyzn oraz struktury społecznej.

Program obejmuje wykłady online, tygodniowy blok zajęć laboratoryjnych w Burdurze oraz końcowe spotkania online, poświęcone podsumowaniu wyników i wymianie doświadczeń. Uczestnicy będą pracować w niewielkich, międzynarodowych grupach pod opieką specjalistów i zastosują poznane metody w badaniach rzeczywistych zbiorów antropologicznych. Rozwiną także umiejętności prowadzenia dokumentacji naukowej, krytycznej analizy danych, interpretacji wyników badań oraz stosowania zasad etyki badawczej. Po ukończeniu warsztatu uczestnicy otrzymają 3 punkty ECTS.

Udział w programie pozwoli zdobyć kompetencje przydatne w dalszej pracy naukowej, instytucjach zajmujących się ochroną dziedzictwa kulturowego, muzeach oraz innych obszarach związanych z badaniem i ochroną przeszłości.

Terminy:

Czas trwania programu: 21 września – 9 października 2026 r.
Część online: 21–25 września oraz 5–9 października 2026 r.
Część stacjonarna w Burdurze (Turcja): 28 września – 2 października 2026 r.

Kto może wziąć udział?

Do udziału w programie mogą zgłaszać się studenci studiów pierwszego i drugiego stopnia oraz doktoranci Uniwersytetu Warszawskiego.

Jak się zgłosić?

Osoby zainteresowane udziałem w programie powinny przesłać zgłoszenie do wydziałowego koordynatora Erasmus: dr Sylwia Domaradzka, e-mail: s.domaradzka@uw.edu.pl do 19 sierpnia 2026 r.

W zgłoszeniu należy podać:

– imię i nazwisko,
– numer albumu,
– nazwę wydziału,
– rok studiów,
– informację o wcześniejszym udziale w programie Erasmus,
– krótkie uzasadnienie chęci udziału w programie BIP (do 500 znaków).

Rozmowy kwalifikacyjne odbędą się 21 sierpnia 2026 r. – stacjonarnie w Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego lub online.


Program Erasmus+ Blended Intensive Programme (BIP) jest realizowany we współpracy z Burdur Mehmet Akif Ersoy University w Turcji, które pełni rolę instytucji goszczącej i głównego organizatora, a także z National and Kapodistrian University of Athens w Grecji, The Cyprus Institute na Cyprze oraz Uniwersytetem Warszawskim.

Otwarte konkursy NCN – informacja

 

Narodowe Centrum Nauki prowadzi nabory w kilku konkursach wspierających realizację badań podstawowych – zarówno krajowych, jak i międzynarodowych.

DAINA 4

Konkurs wspiera polsko-litewskie projekty badawcze realizowane we współpracy z partnerami z Litwy.

Terminy składania wniosków:

  • do 15 września 2026 r. – złożenie wspólnego wniosku przez zespoły z Polski i Litwy w systemie RCL,
  • do 22 września 2026 r., godz. 14:00 – złożenie krajowego wniosku przez polski zespół w systemie OSF.

Szczegóły: LINK 

WEAVE-UNISONO

Konkurs umożliwia finansowanie międzynarodowych projektów badań podstawowych realizowanych we współpracy z partnerami z krajów uczestniczących w programie Weave (Austria, Belgia – Flandria, Czechy, Luksemburg, Niemcy, Polska, Słowenia i Szwajcaria). Nabór prowadzony jest w trybie ciągłym. 

Szczegłóły: LINK

MAESTRO 18

Konkurs skierowany jest do doświadczonych naukowców planujących realizację pionierskich projektów badawczych, w tym interdyscyplinarnych, które wykraczają poza dotychczasowy stan wiedzy i mogą prowadzić do przełomowych odkryć naukowych. Termin składania wniosków upływa 15 września 2026 r. o godz. 14:00.

Szczegóły: LINK 

SONATA BIS 16

Program wspiera tworzenie nowych zespołów badawczych przez naukowców, którzy uzyskali stopień doktora 5–12 lat przed złożeniem wniosku. Konkurs daje możliwość budowania własnego zespołu i realizacji ambitnych projektów z zakresu badań podstawowych. Nabór trwa do 15 września 2026 r. o godz. 14:00

Szczegóły: LINK

W razie pytań zapraszamy do kontaktu:

we.wysokinska@uw.edu.pl / tel.:  22 55 22 802

km.zwierzyk@uw.edu.pl / tel.: 22 55 22 838

Stypendium – grant OPUS

Szanowni Państwo, na stronie NCN zamieszczone zostało ogłoszenie dotyczące stypendium dla studenta / doktoranta w grancie prof. Tomas w Novae. Szczegóły dostępne są pod linkiem.