Katedra Archeologii Średniowiecza i Nowożytności

Adres: 00-927 Warszawa, ul. Krakowskie Przedmieście 26/28, Szkoła Główna, pokoje nr: 0.36, 3.13, j 3.21, 3.21a.

Kierownik katedry:
dr hab. Tomasz Nowakiewicz

Pracownicy:
dr Karolina Blusiewicz, adiunkt
dr Dariusz Błaszczyk, adiunkt
dr hab. Tomasz Nowakiewicz, adiunkt
dr Michał Starski, adiunkt
mgr Marek Truszkowski, pracownik inżynieryjno-techniczny
dr Sławomir Wadyl, asystent
dr Wojciech Wróblewski, adiunkt

Doktoranci:
mgr Maciej Miścicki
mgr Marek Truszkowski

Pracownicy emerytowani:
prof. dr hab. Andrzej Buko
dr hab. Joanna Kalaga, prof. UW
prof. dr hab. Jerzy Kruppé
mgr Martyna Milewska

Informacje o katedrze:
Katedra powstała z połączenia dwóch zakładów dawnego Instytutu Archeologii UW: Zakładu Archeologii Wczesnego Średniowiecza i Zakładu Archeologii Późnego Średniowiecza i Czasów Nowożytnych. Obszary zainteresowań pracowników mieszczą się w szerokim spectrum problemowym, właściwym dla tych okresów (tj. wczesnego i późnego średniowiecza oraz czasów nowożytnych), wraz z ich specyfiką i warsztatem naukowym. Przedmiotem badań są różne aspekty kultury materialnej i duchowej tych czasów, rekonstruowane na podstawie źródeł archeologicznych, pozyskiwanych m.in. w wyniku własnych prac terenowych, realizowanych głównie na obszarze północnej i północno-wschodniej Polski (w granicach wczesnośredniowiecznego Pomorza i ziem prusko-jaćwieskich oraz średniowiecznego państwa zakonnego w Prusach Krzyżackich). Uzupełniają je różne przedsięwzięcia badawcze podejmowane na Mazowszu, Podlasiu i poza granicami Polski. Daleko poza wskazany zakres geograficzny wykraczają studia gabinetowe, wspierane przechowywaną na Wydziale Archeologii UW bogatą kolekcją zabytków z badań archiwalnych (m.in. z Chojnic, Ciechanowa, Fromborka, Gdańska, Lęborka, Rawy Mazowieckiej, Sąsiadki, Wiślicy).

Główne tematy badawcze pracowników Katedry koncentrują się wokół:
– formowania się i zaniku wczesnośredniowiecznych struktur plemiennych w Prusach, Jaćwieży i na Pomorzu, kultury materialnej i duchowej tamtych społeczności zamieszkujących te ziemie i ich relacji z mieszkańcami terenów ościennych;
– wszechstronnego rozpoznania różnych kategorii zabytków reprezentatywnych dla średniowiecznych założeń miejskich i zamkowych (m.in. ceramiki, zabytków szklanych, drewnianych i skórzanych);
– badań archeologiczno-architektonicznych;
– wykorzystania badań izotopowych w archeologii w celu określenia chronologii znalezisk (datowanie radiowęglowe), diety (trwałe izotopy węgla, azotu i siarki), pochodzenia i migracji (trwałe izotopy strontu i tlenu), a także badań DNA;
– archeologii archiwalnej i rekonstrukcji utraconych i rozproszonych w wyniku II wojny światowej zbiorów z dawnych kolekcji muzealnych z ziem polskich (w granicach II i III RP) i z Polską związanych.

W realizacji swoich badań pracownicy katedry współpracują z przedstawicielami innych naukowych i muzealnych ośrodków w Polsce, a także z badaczami z Białorusi, Czech, Litwy, Łotwy, Niemiec, Rosji i Ukrainy.

Badania Archeologiczne:
– Błonie, woj. mazowieckie, średniowieczne miasto lokacyjne (parcele miejskie; K. Blusiewicz)
– Ciepłe, woj. pomorskie, wczesnośredniowieczne cmentarzysko (S. Wadyl)
– Czaszkowo (d. jez. Nidajno), woj. warmińsko-mazurskie, stanowisko ofiarne z późnej starożytności (we współpracy z IAiE PAN; T. Nowakiewicz)
– Człuchów, woj. pomorskie, zamek krzyżacki i starościński (M. Starski, K. Blusiewicz)
– Debrzno, pow. pomorskie, średniowieczne miasto lokacyjne i mury obronne (M. Miścicki, M. Truszkowski)
– Obłęże, woj. pomorskie, wczesnośredniowieczne cmentarzysko kurhanowe i grodzisko (we współpracy z UMK w Toruniu; S. Wadyl)
– Pasym, woj. warmińsko-mazurskie, wczesnośredniowieczne grodzisko (S. Wadyl)
– Puck, woj. pomorskie, średniowieczne miasto lokacyjne (parcele miejskie, cmentarz przykościelny; M. Starski, K. Blusiewicz)
– Skarszewy, woj. pomorskie, średniowieczne miasto lokacyjne (parcele miejskie, umocnienia; M. Starski, K. Blusiewicz)
– Szczeberka (okolice), woj. podlaskie, zespół wczesnośredniowiecznych cmentarzysk nad rzeką Szczeberką (we współpracy z Fundacją Terra Desolata; T. Nowakiewicz)
– Szestowica, obwód czernihowski, Ukraina, wczesnośredniowieczne cmentarzysko kurhanowe (we współpracy z Czernihowskim Narodowym Uniwersytetem Pedagogicznym im. Tarasa Szewczenki; D. Błaszczyk)

 

Granty realizowane przez pracowników katedry (projekty, w których pracownicy pełnili funkcję kierowniczą)
dr Dariusz Błaszczyk:
Swoi czy obcy? Pochówki w grobach komorowych na ziemiach polskich w okresie wczesnego średniowiecza (grant NCN Fuga 2), grant zakończony.

mgr Maciej Miścicki:
Beczki jako źródło do badań nad proweniencją wyrobów drewnianych z terenu państwa Zakonu Krzyżackiego. Techniki produkcji – analizy specjalistyczne – handel dalekosiężny (grant NCN Preludium 14), grant w realizacji.

dr hab. Tomasz Nowakiewicz:
projekt Ostbalticum (współkoordynator ramowego projektu MKDNiS), projekt w realizacji;
Konserwacja, opracowanie, analizy i publikacja zabytków z depozytów wodnych z jezior Nidajno i d. Herrn-See (grant MKDNiS/NID), grant zakończony;
Nieinwazyjne rozpoznanie dawnego miejsca kultowego w jez. Nidajno na Mazurach: zasięg, zagrożenia, tło paleoekologiczne (grant MKDNiS/NID), grant zakończony.

dr Michał Starski
Kultura materialna Pucka w późnym średniowieczu. Archeologiczny portret małego miasta na południowym wybrzeżu Bałtyku (grant NCN Sonata 5), grant zakończony;
Kwartał miejski Długi Targ–Powroźnicza–Ogarna w Gdańsku. Opracowanie i publikacja wyników badań archeologicznych (grant MKDNiS/NID), grant w realizacji.

dr Sławomir Wadyl:
Ziemie pruskie we wczesnym średniowieczu. Kształtowanie się nowej struktury osadniczo-terytorialnej i społecznej w świetle źródeł archeologicznych (grant NCN Fuga 4), grant zakończony;
Miejsce, które rodziło władzę. Gród z początków wczesnego średniowiecza w Pasymiu na Pojezierzu Mazurskim (grant MKDNiS/NID), grant w realizacji.

Skip to content